Meerwaarde en handelszaak: de eenvoudige gids (België 2025)
Verkoopt (of koopt) u een handelszaak? De "meerwaarde" is het verschil tussen de verkoopprijs en de fiscale boekwaarde van de handelszaak. Hier vindt u, in klare taal, wat u moet weten om onaangename verrassingen te vermijden.
1. Wat is een meerwaarde?
Als u uw handelszaak duurder verkoopt dan haar boekwaarde, noemt men het verschil een "meerwaarde". Ze wordt stopzettingsmeerwaarde genoemd wanneer een zelfstandige zijn activiteit stopzet, of beroepsmeerwaarde wanneer ze afkomstig is van een vennootschap.
2. Tabel van de huidige tarieven (2025)
| Profiel van de verkoper | Aard van de overdracht | Belastingtarief op de meerwaarde |
|---|---|---|
| Zelfstandige natuurlijke persoon | Rechtstreekse verkoop van de handelszaak | 16,5 % (of 10 % indien ≥ 60 jaar / overlijden) |
| Vennootschap (BV, NV…) | Verkoop van activa (asset deal) |
Inbegrepen in de winst onderworpen aan de vennootschapsbelasting : 25 % 20 % (kmo, eerste schijf < 100 000 €) |
| Natuurlijke persoon | Verkoop van aandelen van de vennootschap (share deal) |
Vaak 0 % (normaal beheer van privévermogen) |
Deze tarieven zijn van kracht tot 31 december 2025.
3. Hoe berekent u de meerwaarde op uw handelszaak?
- Netto boekwaarde van de handelszaak
- Overeengekomen verkoopprijs (excl. btw)
- Brutomeerwaarde = verkoopprijs – boekwaarde
- Nettomeerwaarde = brutomeerwaarde – eventuele kosten (expert, notaris, enz.)
Voorbeeld: boekwaarde = 40.000 €, verkoop = 90.000 € → brutomeerwaarde 50.000 €. Aan 16,5 % bedraagt de belasting 8.250 €.
4. Hervorming 2026
| Wat NIET verandert | Wat verandert |
|---|---|
| Rechtstreekse verkoop van een handelszaak door een zelfstandige : de belasting blijft 16,5 % (of 10 %). | Verkoop van aandelen van kmo's : de meerwaarde wordt vanaf 1-1-2026 belast aan 10 % (step-up op de waarde per 31-12-2025). |
| Winsten van vennootschappen (vennootschapsbelasting) : ongewijzigd. | Interne verkopen aan de eigen holding : geplande extra heffing van 33 %. |
Kort samengevat: als u aandelen van een vennootschap verkoopt, anticipeer dan vóór eind 2025 om de vrijstelling te behouden; als u een pure handelszaak verkoopt, raakt de hervorming u niet.
5. Legale tips om de belasting te verminderen
- Spreiding van de prijs (zelfstandige): als u de prijs in verschillende schijven int, kunt u de belasting spreiden.
- Herinvestering: het bedrag herbeleggen in materieel of een andere handelszaak kan, onder voorwaarden, de fiscale last uitstellen of verminderen.
- Waardering net vóór 31-12-2025: laat een expertverslag opstellen om de "step-up"-waarde vast te leggen — enkel de toekomstige meerwaarde zal belastbaar zijn.
- Kies de juiste verkoopstructuur: soms kost een asset deal (verkoop van de handelszaak) minder dan een share deal (verkoop van de aandelen)… of omgekeerd. Maak beide simulaties!
6. FAQ
Wat is het verschil tussen een handelszaak en aandelen?
De handelszaak omvat de activa: klantenkring, handelsnaam, materieel, voorraad. De aandelen zijn de titels van de vennootschap die deze activa bezit. Fiscaal gelden er verschillende regels.
Is btw van toepassing?
Nee: de overdracht van een volledige handelszaak is doorgaans vrijgesteld van btw (overdracht van een algemeenheid van goederen).
Kan ik het tarief van 10 % genieten vóór mijn 60e?
Ja, als u uw activiteit definitief stopzet wegens ziekte of volledige stopzetting. Anders bedraagt het standaardtarief 16,5 %.
Wat gebeurt er als de hervorming vroeger wordt goedgekeurd?
De regering behoudt zich de mogelijkheid voor om de datum te vervroegen naar 1 juli 2025. Bereid uw dossiers nu al voor. bdo.be
7. Checklist verkoper 2025
- De handelszaak (of de aandelen) waarderen
- Asset deal vergelijken met share deal
- De ondertekeningskalender plannen
- Boekhouder en notaris raadplegen
- Fiscale clausules voorzien in het compromis
8. Besluit
De meerwaarde op een handelszaak blijft in België belast aan 16,5 %, maar de verkoop van aandelen wordt vanaf 2026 belastbaar. De datum van de overdracht anticiperen, beide verkoopmodi simuleren en de boekwaarde documenteren zijn de drie belangrijkste reflexen om de fiscaliteit te optimaliseren. Nood aan een persoonlijke berekening?
Neem contact op met uw adviseur of laat ons een bericht na op contact@overnamepro.be !